Biblioteka Polsko-Arabska / المكتبة البولندية العربية

30/04/2026

Nabór tekstów do czasopisma "Alif":

𝐴𝑙𝑖𝑓: Journal of Comparative Poetics is pleased to announce that its 48th issue (2028) will be dedicated as a festschrift in honor of 𝗣𝗿𝗼𝗳𝗲𝘀𝘀𝗼𝗿 𝗙𝗲𝗿𝗶𝗮𝗹 𝗚𝗵𝗮𝘇𝗼𝘂𝗹. We warmly invite contributions in both English and Arabic from scholars, colleagues, and students whose work engages with fields and themes relevant to her scholarship as well as testimonials and reflective pieces.

The deadline for submitting an abstract or concept proposal is October 1, 2026. Completed articles will be due in May 2027.

We hope you will consider contributing to this special issue celebrating 𝗣𝗿𝗼𝗳𝗲𝘀𝘀𝗼𝗿 𝗙𝗲𝗿𝗶𝗮𝗹 𝗚𝗵𝗮𝘇𝗼𝘂𝗹’s scholarly legacy.

For Arabic cfp:
https://drive.google.com/file/d/1cOKTl2exbladfXs17sr_qze3L6pVlacZ/view
For English cfp: https://drive.google.com/file/d/1yVDh711RM5ymKq05Ha4pHN1Esc-7Coj3/view

30/04/2026

Literatura polska w Maroku

Przydałoby się arabskie wydanie „Najkrótszej historii literatury polskiej” J. Tomkowskiego. Proponowaliśmy ambasadom RP w regionie, ale Maroko nie zamówiło.

27/04/2026

Oto zapewne słynna „Al-Kutubchana”, czyli kawiarnia przy końcu ulicy Muhammada Alego, naprzeciwko głównego budynku Biblioteki Narodowej (Dar al-Kutub). Była nieformalnym gabinetem „poety Nilu” Hafiza Ibrahima, gdy pełnił funkcję wicedyrektora biblioteki. Przyciągała elitę epoki, dyskutowano tu o literaturze i historii, a gdy Hafiz Ibrahim kończył wiersz – prosił o ciszę i odczytywał go zebranym.

Sama ulica Muhammada Alego (zał. w 1847) – pierwsza w Kairze o oficjalnej nazwie – miała ułatwiać dostęp z Cytadeli do pałaców Al-Azbakiji, biegnąc w prostej liniii do placów Ataba i dalej (jako ul. Clota Beja) do Ramsisa. Słynęła z kawiarni muzyków i redakcji gazet; to tu w 1896 ruszyła pierwsza linia tramwaju elektrycznego. Do dziś zachowały się fragmenty arkad. W 1954 r. przemianowana na Al-Kala (Cytadela), później odcinek od pl. Ataba do Bab al-Chalk wrócił do pierwotnej nazwy.

Mieszkaniec ulicy powiedział mi, że kawiarnia została zamknięta ok. rok temu po śmierci jej ostatniego właściciela.

25/04/2026

O tu – dokładnie w miejscu dzisiejszej stacji benzynowej „Shebrd Station” przy Ogrodzie al-Azbakijja – od 1836 r. działała Szkoła Językowa założona przez Rifa Rafi at-Tahtawiego. W latach 1837–1842 wykształciła ok. 142 tłumaczy, a z czasem – zgodnie z projektem Muhammada Alego – stała się de facto czymś na kształt pierwszego nowoczesnego uniwersytetu w Egipcie.

W 1849 r. Abbas Hilmi I zamknął szkołę i zamienił ją w hotel Shepheard. W 1869 r. zatrzymały się tu największe sławy światowe zaproszone przez Isma'ila Paszę na otwarcie Kanału Sueskiego. Hotel był też ważnym miejscem spotkań egipskich elit. Spłonął 26 stycznia 1952 r. podczas wydarzeń „Czarnej Soboty”.

Jeszcze wcześniej stał tu pałac z 1798 r. Muhammada Beja al-Alfiego (odbudowany przez zięcia Muhammada Alego). W czasie kampanii Napoleona był on kwaterą jego armii, a w jego ogrodzie syryjski student Sulajman al-Halabi zabił napoleońskiego dowódcę Klébera. Po mameluckim emirze została dziś tylko niebieska tabliczka z nazwą ulicy.

24/04/2026

Hajfa, Jerozolima, najpierw Bejrut, potem Kair i Algier… Wreszcie Łódź.

„Tej nocy śniło mi się, że umarłaś”, „Życie utyka w moim kierunku”, „Testament”. Klasyki: „Bint Dżubajl”, „Jerozolima” (szkoda, że nie ma „Kobiet z miasta Lod”, ale może to i lepiej). Dalej: „Plotki”, „W piekle”, „W potrzasku”, „Ostatnie dwa zdania”, „Fabrykacja”. I oczywiście: „Pochwała dla zgiełku Kairu” i „Obelisk”. Można by długo wymieniać.

NIC WIĘCEJ DO STRACENIA

Beirut39, pismo „Min wa ila”, oficyna Dar al-Fil, odyseja przez języki.

Ola, gratuluję debiutu!
Dziękuję kolegom redaktorom, którzy pomogli tej poezji odnaleźć nowy głos.
Aleksandra Lasota Marcin Michalski Dom Literatury w Łodzi

23/04/2026

Adolf Orosdi, były oficer pochodzenia żydowskiego, który po rewolucji 1848 r. zmienił austriackie nazwisko na węgierskie, trafił do imperium osmańskiego, gdzie w 1856 r. stworzył sieć sklepów Orosdi-Back.

Pod koniec XIX w. jego świetnie prosperująca firma dotarła do Kairu, gdzie przy jednej z głównych arterii miasta z czasów chedywa — ul. Abd al-Aziza — powstał jeden z pierwszych domów towarowych w Egipcie.

Z czasem sieć przyjęła nazwę Umar Efendi. W 1967 r. została znacjonalizowana, a w 2006 sprywatyzowana — sprzedano ją saudyjskiej firmie Anwal United Trading Company. W 2011 roku sąd unieważnił prywatyzację i spółka powróciła pod kontrolę państwa.

Oddział przy ul. Abd al-Aziza nie działa od ok. dziesięciu lat — udało mi się zajrzeć do środka dzięki serdeczności portiera wobec polskich tłumaczek.

23/04/2026

Ruz al-Jusuf – napisy ang. ⬇️

Bardzo blisko „Pauzy przed upadkiem”
i coraz bliżej Café Riche

ale uwaga: wątek „wadliwej broni” pełniej rozwinięty w „Pauzie...”.

22/04/2026

Niewielu wie, że zanim rozsławiły się kawiarnie Ali Baba czy Riche, to Kusztumur (1937) – usytuowana przy pl. o tej samej nazwie i uwieczniona w powieści Nagiba Mahfuza – należała do ulubionych miejsc spotkań pisarzy i artystów połowy XX wieku, z samym Mahfuzem na czele.

Podczas II wojny światowej kawiarnia ucierpiała w wyniku niemieckich bombardowań. Celem był ogród przy meczecie Az-Zahira Bajbarsa uznany za brytyjskie zaplecze wojskowe.

18/04/2026

Kapitalny jest ten cykl dokumentów (z angielskimi napisami) na kanale Al-Wathaeqya. Zwłaszcza przypadnie do gustu tym, których razi „zoologiczna" ekspercko-reporterska maniera opowiadania o EGY.

Tym razem na tapecie Ahmad Adawijja – absolutna legenda egipskiej popkultury XX wieku. Przy okazji w końcu rozwiązała się zagadka „As-Sah Dah Imbu”. 👀

A już wkrótce (🔥) przeczytacie też o nim w naszej „czwórce” z serii „Egipt mówi o sobie”.

09/04/2026

Fajnie, że "Pod prąd" algierskiego pisarza Sa'ida Chatibiego zdobyła tegoroczną Nagrodę za Powieść Arabską (IPAF).

26/03/2026

𝐎 𝐞𝐠𝐢𝐩𝐬𝐤𝐢𝐦 𝐩𝐢𝐬𝐚𝐫𝐳𝐮 𝐢 𝐢𝐧𝐭𝐞𝐥𝐞𝐤𝐭𝐮𝐚𝐥𝐢ś𝐜𝐢𝐞 𝐀𝐥𝐚 𝐚𝐝-𝐃𝐢𝐛𝐢𝐞, 𝐣𝐞𝐠𝐨 𝐳𝐚𝐩𝐢𝐬𝐤𝐚𝐜𝐡 𝐢 𝐨𝐤𝐨𝐥𝐢𝐜𝐳𝐧𝐨ś𝐜𝐢𝐚𝐜𝐡 𝐩𝐨𝐰𝐬𝐭𝐚𝐰𝐚𝐧𝐢𝐚 𝐩𝐨𝐥𝐬𝐤𝐢𝐞𝐠𝐨 𝐩𝐫𝐳𝐞𝐤ł𝐚𝐝𝐮

przeczytacie w marcowym numerze CZASU LITERATURY – premiera już dziś w Pałacu Potockich ⬇.

Tekst stanowi rozbudowany wstęp do książki 𝑷𝒂𝒖𝒛𝒂 𝒑𝒓𝒛𝒆𝒅 𝒖𝒑𝒂𝒅𝒌𝒊𝒆𝒎. 𝒁 𝒛𝒂𝒑𝒊𝒔𝒌𝒐́𝒘 𝒆𝒈𝒊𝒑𝒔𝒌𝒊𝒆𝒈𝒐 𝒊𝒏𝒕𝒆𝒍𝒆𝒌𝒕𝒖𝒂𝒍𝒊𝒔𝒕𝒚 (1952-1982) przygotowany przez tłumaczkę.

Książka ukazała się nakładem 𝐁𝐢𝐛𝐥𝐢𝐨𝐭𝐞𝐤𝐢 𝐏𝐨𝐥𝐬𝐤𝐨-𝐀𝐫𝐚𝐛𝐬𝐤𝐢𝐞𝐣 i jest dostępna 𝐧𝐚 𝐬𝐭𝐫𝐨𝐧𝐢𝐞 𝐟𝐮𝐧𝐝𝐚𝐜𝐣𝐢.

✏️ 𝐆𝐫𝐚𝐟𝐢𝐤𝐚: 𝐀𝐝𝐚𝐦 𝐇𝐮𝐧𝐚𝐣𝐧

Ala ad-Dib (1939–2016) – urodził się w Kairze, w dzielnicy Al-Ma’adi. W 1960 roku ukończył Wydział Prawa Uniwersytetu Kairskiego. Przez wiele lat pracował w tygodniku „Sabah al-Chajr”, gdzie w słynnej rubryce literackiej „Asir al-kutub” prezentował egipskim i arabskim czytelnik...