19/10/2026
Γλυκιά Ζωή ( La dolce vita1960) - του Φεντερίκο Φελίνι με πρωταγωνιστές τον Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, την Ανούκ Αϊμέ, την Υβόν Φουρνό, την Ανίτα Έκμπεργκ και τον Αλαίν Κούνυ. Καλημέρα.
Ο Φελίνι είναι ο μάστορας του παραμυθιού στον κινηματογράφο. Εδώ θα αναφερθούμε μόνο σε μια πολύ γνωστή ταινία του, τη Dolce Vita, στα ελληνικά Γλυκιά Ζωή. Με όχημα ένα γόη δημοσιογράφο καλλιτεχνικής (δηλαδή κουτσομπολίστικης) στήλης σε εφημερίδα της Ρώμης, που υποδύεται ο Μαρτσέλο Μαστρογιάνι, διερευνά μια εποχή που ανατέλλει. Την εποχή των κινηματογραφικών σταρ, των παπαράτσι, της γκλαμουριάς, την εποχή που τα μίντια αναδεικνύουν εκκλησιαστικά «θαύματα» που θεραπεύουν καρκινοπαθείς, ταΐζοντας ψέματα με το στανιό το χριστεπώνυμο πλήθος, και από την άλλη την εποχή της κενότητας, της ματαιοδοξίας, μιας προϊούσας σήψης, που αν τότε διέκρινε κυρίως τους γόνους της αστικής τάξης, σήμερα απλώνεται σε όλο τον κοινωνικό ιστό. Αυτό είναι το στόρι του. Τα κάδρα του εναρμονίζονται με παραμυθένιες-καρικατουρίστικες φιγούρες σε νυχτερινά κλαμπ, νυχτερινές συναντήσεις σε κάστρα, ξέφρενους χορούς και ασταμάτητα ξενύχτια, μεθύσια και όργια και βέβαια μια εκπληκτική απεικόνιση της Ρώμης.
Οποιος έχει ταξιδέψει στη Ρώμη ξέρει ότι η Φοντάνα ντι Ντρέβι, το συντριβάνι που τα όνειρα εκπληρώνονται αν πετάξεις ένα κέρμα και κάνεις μια ευχή...
Ο Φελίνι είχε συγκεντρώσει τη μισή Ρώμη πίσω από τον κινηματογραφικό του φακό για να τραβήξει τη σκηνή που ο ερωτιάρης δημοσιογράφος τρέχει σαν σκυλάκι πίσω από την αμερικανίδα σταρ που υποδύεται η Ανίτα Εκμπεργκ, για να της ικανοποιήσει όλα τα καπρίτσια σε ένα νυχτερινό περίπατο στο κέντρο της Ρώμης... ..Ο ήρωας του Φελίνι δεν αναζητούσε πάντα τη λαμπρότητα μιας αισθησιακής σταρ. Ηταν συγγραφέας ή προσπαθούσε να γίνει. Τα όνειρά του, όμως, συνετρίβησαν πάνω στην ανάγκη της καθημερινής ζωής, για την οποία ο ίδιος δεν καμαρώνει, ούτε δηλώνει ιδιαίτερα ικανοποιημένος. Το αντίβαρο στη συντριβή ήταν η «γλυκιά ζωή». Το ασταμάτητο ξεμυάλισμα, το κυνηγητό και ο ποδόγυρος, οι νυχτερινές βόλτες με πρόσχημα τη δουλειά, που πάντα καταλήγουν σε ξενύχτι με κατανάλωση αλκοόλ και τσάκισμα των νεύρων το πρωί. Μια κοπέλα τού μένει πιστή και τον αγαπά. Κι αυτός τη χρειάζεται, γιατί δεν θέλει να αισθάνεται μόνος. Αλλά δεν του ικανοποιεί τις ανησυχίες του, που υποτίθεται είναι πνευματικές, ενώ η κοπέλα του είναι «λαϊκιά» και αμόρφωτη. Ο Φελίνι δεν της χαρίζεται. Ο χαρακτήρας της είναι αποκρουστικός. Ο ήρωας του Φελίνι, βέβαια, συνεχίζει να αναζητά μόνιμα τη «γλυκιά ζωή» και το αντίβαρο στην ήττα. Κι αν κάποια στιγμή προσπαθεί να επιστρέψει στις αρχικές του επιλογές, μακριά από όλα αυτά, τα παρατά, βρίσκοντας ως πρόσχημα μια αθώα έφηβη που τραγουδά καθώς σερβίρει στο καφενείο που έχει επιλέξει να απομονωθεί για να γράψει. Δεν μπορεί να συγκεντρωθεί.
Η βαθμιαία μεταμόρφωση του ήρωα σε κάποιον που λυπάται για την κατάντια του, αλλά υποκύπτει στη «γλυκιά ζωή».
Ο μέντοράς του, οξύνους, στοχαστής και με διευρυμένους πνευματικούς ορίζοντες, είναι το υπόδειγμά του. Ο Φελίνι τον εμφανίζει να παίζει αριστοτεχνικά Μπαχ σε εκκλησιαστικό όργανο σε εκκλησία της Ρώμης, εκεί που τον πρωτοσυναντά ο Μαστρογιάνι. Αλλά σε σύναξη των «ανήσυχων πνευμάτων», που ο μέντοράς του διοργανώνει, συνειδητοποιούμε ότι ο κόσμος των μορφωμένων (οι μεσοαστοί της Ρώμης) δεν έχει καμία ουσιαστική ανησυχία. Οι ποιητικές ατάκες διαδέχονται η μια την άλλη, οι πρόζες εξίσου, αλλά η αίσθηση είναι ένα απερίγραπτο κενό. Ο μέντοράς του το νιώθει δυσβάστακτο. Σαν νέα Μήδεια προτιμά να εξοντώσει τα παιδιά του. Οχι από εκδίκηση. Αλλά επειδή τρέμει την ενηλικίωσή τους σε αυτόν τον παρηκμασμένο κόσμο. Κατόπιν αυτοκτονεί. Προφανώς αυτό είναι ένα στοιχείο υπερβολής, αντλημένο, όμως, απευθείας από τον μύθο.
Η ταινία αρχίζει με ένα ογκώδες άγαλμα του Χριστού, που μεταφέρεται με ελικόπτερο πάνω από τη Ρώμη, σαν να την ευλογεί. Ο συμβολισμός είναι ξεκάθαρος. Η Εκκλησία ευλογεί τον παρηκμασμένο κόσμο. Στο ελικόπτερο επιβαίνει ο ήρωάς μας και επιδιώκει -δραττόμενος της ευκαιρίας- να πάρει τα τηλέφωνα από κάποιες πλούσιες που λιάζονται στην ταράτσα ενός κτιρίου. Η σκηνή αυτή θορύβησε την Καθολική Εκκλησία που τη θεώρησε βλάσφημη.
Στην τελευταία σκηνή, ένα γιγαντιαίο σαλάχι πιάνεται από έναν ψαρά. Οι ψαράδες ήταν οι μαθητές του Ιησού και ο ιχθύς είναι ο ίδιος ο Ναζωραίος. Το σαλάχι, όμως, είναι κτήνος και όχι ένα μικρό ψάρι, είναι πραγματικό, όχι άγαλμα. Είναι τόσο αληθινό όσο αληθινή είναι η σαπισμένη κοινωνία του ήρωά μας. Η παρέα του Μαστρογιάνι εμφανίζεται στην περιοχή ταλαιπωρημένη από άλλο ένα ξενύχτι. Ο ήρωας διακρίνει μακριά τη μικρή γκαρσόνα που του γνέφει σαν άγγελος Κυρίου και τον καλεί κοντά της. Ο Μαστρογιάνι την αποχαιρετά με ένα ανεπανάληπτο στην ιστορία του σινεμά νεύμα.
Γκουίντο ντι Πρόζα
Πηγή: https://eksegersi.gr/politismos/felini-kai-glykia-zoi/
.Φυσικά η κριτική μπορεί (ή θα μπορούσε) να υπάρχει για μια τόσο μεγαλόπνοη και τόσο «αναιδώς» φτιαγμένη ταινία. Ωστόσο είναι τέτοιο το δημιουργικό κύρος, τόσο κατακτημένα μοντέρνα η κινηματογραφική λογική και τόσο ευτυχής η συγκυρία που η κριτική, παρότι χρήσιμη ενδοκινηματογραφικά, μοιάζει περιθωριακή. Αντίθετα με την (έξοχη) απλότητα της γκονταρικής δημιουργίας εκείνης της χρονιάς ή το αμέτρητο βάθος της μορφής που πέτυχε ο Χίτσκοκ στην δική του συνεισφορά, η Dolce Vita, συνέθεσε (και ακόμα συνθέτει) ένα γιγαντιαίο μωσαϊκό στον χρόνο (της εποχής) και τον χώρο (την διάταξη της κοινωνίας και τις αλληλεπιδράσεις στον χαρακτήρα των μελών της), που την κάνει απαράμιλλα φιλόδοξη αλλά και απίθανα ολοκληρωμένη. Στον ιστό της υπάρχει η φόρα και το μπρίο της ακμής μαζί με την σοφία του ξεφουσκώματος μιας ζωής σε χαοτικούς αλγόριθμους. Η Dolce Vita φωτογραφίζει, τρόπον τινά και χωρίς κατά βάση επιτηδευμένη σπουδή (έχει κι απ' αυτήν λίγη) τον ενεστώτα και τον συντελεσμένο μέλλοντα.
Η αναγνώριση της ταινίας υπήρξε άμεση πανταχόθεν, ενώ και στα Όσκαρ βρέθηκε με 4 υποψηφιότητες (Σενάριο, Σκηνοθεσία, Κοστούμια και Σκηνογραφία), ενώ ήταν η μόνη από τις 5 σκηνοθεσίες της χρονιάς εκείνης που δεν πέρασε και στο Καλύτερης Ταινίας. Έχασε τη θέση από το «Fanny» του Τζόσουα Λόγκαν.
https://www.cinemagazine.gr/.../dolce_vita_bday-131012166/
