20/11/2025
https://www.facebook.com/share/1Gk1m9wUof/
20 listopada 1998 roku odbyła się premiera filmu „Historia kina w Popielawach” w reżyserii Jana Jakuba Kolskiego.
Tytułowe Popielawy to niezwykle ważne miejsce dla reżysera wspominanego dziś filmu. Jan Jakub Kolski urodził się co prawda we Wrocławiu, ale – jak sam twierdził w wypowiedzi do albumu „Filmowcy” pod redakcją Bożeny Janickiej – w tej wsi na Ziemi Łódzkiej, na wakacjach u dziadków, spędził najważniejsze w jego życiu lata, podczas których ukształtowała się jego wyobraźnia i zdolność widzenia świata. Dlatego to właśnie Popielawy postanowił uczynić miejscem akcji tego dzieła, w które włączył również dzieje swojej rodziny.
„W mojej prywatnej historii rodzinnej cztery pokolenia zapisywały kartę pod nazwą «film», prawie od początku, odkąd kino istnieje. Prababka na początku wieku miała jedno z pierwszych kin w Łodzi «Theatre Optique Parisien», dziadek był producentem filmowym, przedstawicielem firm Fox, Metro Goldwyn Meyer, Paramount. Ojciec – montażysta filmowy, siostra – montażystka, ja – też filmowiec. Ale nie znalazłem dość odwagi czy nieskromności, żeby opowiadać wprost tę historię. Ukryłem więc moich antenatów za postaciami filmowymi” – mówił reżyser o genezie filmu, który należy do najistotniejszych w jego twórczości.
„Historia kina w Popielawach” rozgrywa się w dwóch planach czasowych i dowodzi, że to właśnie tam, wiele lat przed Edisonem w USA, braćmi Lumière i ich kinematografowi we Francji i Prószyńskim w Polsce, mogło powstać kino. Wszystko dzięki Józefowi Andryszkowi, który już w 1863 roku skonstruował „kinomaszynę”. Sto lat później jego wynalazkiem interesuje się potomek rodu Andryszków, również Józef, chce ponownie skonstruować wynalazek przodka. Napotyka jednak na pewien opór…
Wspominany dziś film zdobył wielkie uznanie wśród krytyków – zarówno w momencie premiery, jak i lata po niej oceniany był jako jedno z najbardziej sugestywnych dokonań w jego filmografii. „Historię kina…” doceniono za udane połączenie unikalnego świata Kolskiego, zwanego „Jańciolandem”, z rozważaniami na temat fenomenu kina. Nie tylko jednak – to również film o dojrzewaniu, istocie człowieczeństwa oraz „o czymś niezwykle kruchym – o pamiętaniu”, tak bowiem kończy się otwierający film wstęp wygłoszony z offu.
Na wysoki poziom wynoszą „Historię kina…” piękne kadry Krzysztofa Ptaka i muzyka Zygmunta Koniecznego. Główne role w filmie zagrali m.in. Krzysztof Majchrzak, Bartosz Opania, Grażyna Błęcka-Kolska, Michał Jasiński, Franciszek Pieczka i Mariusz Saniternik. „Złote Lwy” na festiwalu w Gdyni, „Syrenka Warszawska” i „Złota Kaczka” to tylko kilka z wielu nagród, które zdobył ten piękny, uroczy i ujmujący film. Zachęcamy do obejrzenia! :-)
Na zdjęciu Bartosz Opania w jednej ze scen filmu.
https://filmpolski.pl/fp/index.php?film=127115
