09/08/2026
Cách nấu xôi mặn thập cẩm, tôm khô nước cốt dừa, hạt nếp bóng mềm, để nguội vẫn ngon, rất thích hợp để ăn sáng, ăn tiệc hay nấu trong những dịp đám giỗ. Điểm đặc biệt của món xôi này là hương vị đậm đà, kết hợp cùng thịt, tôm khô, lạp xưởng và nước cốt dừa tạo nên mùi thơm rất riêng.
Nguyên liệu
* 1kg nếp sắt ngỗng
* 50g tôm khô nhỏ
* 100g lạp xưởng
* 100g thịt nạc (nạc đùi, nạc vai hoặc thịt thăn đều được)
* 3 muỗng canh nước cốt dừa
* Nước tương đậu nành đậm đặc
Gia vị ướp thịt
* 1 gốc hành
* 1 tép tỏi
* 1 củ hành tím
* 1/2 muỗng canh nước tương
* 1/4 muỗng cà phê muối
* 1 muỗng cà phê hạt nêm
* 1/4 muỗng cà phê tiêu
* 1 muỗng canh dầu ăn
Gia vị xào
* 1,5 muỗng canh dầu ăn
* 1 muỗng cà phê đường
Trộn nếp
* 1/2 muỗng cà phê muối hoặc 1 muỗng cà phê hạt nêm
* 5 muỗng canh nước tương
Hoàn thiện
* 3 muỗng canh nước cốt dừa
* Một ít hành lá
Cách làm
Đầu tiên vo sạch 1kg nếp, sau đó ngâm với thật nhiều nước từ 6–8 tiếng, hoặc ngâm qua đêm càng tốt. Nếu không có nhiều thời gian thì ngâm khoảng 2 tiếng vẫn được. Khi chuẩn bị nấu thì đem xả lại thật sạch rồi để ráo. Lúc ngâm nhớ cho nhiều nước vì nếp sẽ hút nước rất mạnh, nếu ít nước thì mặt nếp sẽ trồi lên và ngâm không đều.
Trong lúc ngâm nếp thì chuẩn bị phần thịt.
Thịt nạc cắt hạt lựu vừa ăn. Băm nhỏ toàn bộ hành, tỏi và hành tím rồi chia làm hai phần, một phần dùng để ướp thịt, một phần để lát nữa phi thơm xào nhân.
Cho thịt vào tô rồi nêm:
* 1/2 muỗng canh nước tương
* 1/4 muỗng cà phê muối
* 1 muỗng cà phê hạt nêm
* 1/4 muỗng cà phê tiêu
* 1/2 hành tỏi băm
* 1 muỗng canh dầu ăn
Trộn thật đều rồi ướp 30 phút cho thịt thấm gia vị.
Tiếp theo, ngâm 50g tôm khô trong nước khoảng 15 phút cho mềm, sau đó rửa sạch rồi để thật ráo.
Lạp xưởng cho vào nồi, đổ nước ngập mặt rồi luộc khoảng 5 phút kể từ khi nước sôi. Vớt ra để ráo, sau đó cho lên chảo nóng, hạ lửa nhỏ rồi lăn đều để mỡ trong lạp xưởng chảy ra, giúp lạp xưởng thơm hơn và bớt ngấy. Khi lạp xưởng nguội thì cắt lát vừa ăn, riêng vài lát cắt khoanh tròn để lát nữa trang trí mặt xôi.
Bắc chảo lên bếp, cho 1,5 muỗng canh dầu ăn vào. Khi dầu nóng thì cho phần hành tỏi còn lại vào phi thơm, hành tỏi vừa thơm thì cho thịt đã ướp vào xào đến khi thịt săn lại.
Tiếp tục cho 50g tôm khô đã ngâm mềm vào, đảo đều để tôm thấm gia vị và thơm hơn, khi thịt và tôm đã thấm gia vị thì cho thêm 1 muỗng cà phê đường, nếu không thích ăn ngọt thì vẫn nên cho đúng lượng này vì đường giúp tôm có vị ngọt nhẹ, ăn hấp dẫn hơn. Đảo đều rồi tắt bếp để đường tan hoàn toàn.
Sau khi nếp đã ngâm đủ thời gian, đem xả sạch rồi để thật ráo.
Cho nếp vào thau lớn rồi nêm:
* 1/2 muỗng cà phê muối hoặc thay bằng 1 muỗng cà phê hạt nêm.
* 5 muỗng canh nước tương
Tiếp theo cho toàn bộ phần thịt xào, tôm khô và cuối cùng là lạp xưởng vào, dùng tay hoặc vá lớn trộn thật nhẹ để gia vị áo đều từng hạt nếp, không nên trộn mạnh vì sẽ làm hạt nếp bị bể nát.
Cho toàn bộ hỗn hợp vào xửng hấp, nên tạo một lỗ ở giữa xửng rồi gom nếp sát lại để hơi nước bốc lên đều, tránh tình trạng xôi bị khô mặt nhưng bên dưới lại chín mềm.
Nếu dùng nồi hấp khoảng 1kg nếp thì cho khoảng 3 lít nước, tương đương khoảng 1/3 chiều cao nồi. Không nên cho quá nhiều nước vì nước sôi trào lên sẽ làm bít lỗ xửng khiến xôi bị nhão. Nếu quá ít nước thì nước cạn nhanh, dễ cháy đáy nồi.
Khi nước bắt đầu sôi thì đặt xửng lên hấp, sau 30 phút, mở nắp và xới đều một lần để hạt nếp chín đồng đều, tiếp theo cho 3 muỗng canh nước cốt dừa lên mặt xôi. Nếu không thích nước cốt dừa thì có thể bỏ qua, sau khi rưới nước cốt dừa thì xới đều để nước cốt áo quanh hạt nếp. Nếu không dùng nước cốt dừa thì cũng nên xới đều rồi hấp tiếp.
Tiếp tục hấp thêm 20 phút. Trong thời gian này, khoảng 5–7 phút thì lau nước đọng trên nắp nồi một lần để nước không nhỏ xuống mặt xôi.
Khi xôi đã chín mềm, bóng đẹp thì cho thêm một ít hành lá vào rồi xới đều cho thơm, tắt bếp nhưng chưa lấy xôi ra ngay. Đậy nắp và để xôi ủ trên bếp thêm 15–20 phút, thỉnh thoảng lau nước trên nắp nồi để hơi nước không nhỏ xuống. Cách này giúp khi nguội xôi vẫn dẻo, không bị sượng.
Mẹo
* Nên dùng nếp sắt ngỗng vì dễ nấu, dẻo và để nguội vẫn mềm.
* Tôm khô nhỏ sẽ hòa quyện vào từng hạt nếp ngon hơn tôm lớn.
* Thịt nên ướp đủ 30 phút, tôm khô ngâm 15 phút trước khi xào.
* Lạp xưởng luộc trước rồi áp chảo sẽ thơm hơn và bớt mỡ.
* Khi trộn nếp nên đảo nhẹ tay để hạt nếp không bị bể.
* Nên tạo lỗ giữa xửng để hơi nước lưu thông đều.
* Sau khi cho nước cốt dừa phải hấp thêm 20 phút để nước cốt thấm hết vào hạt nếp, xôi sẽ bóng, thơm và để nguội vẫn dẻo.
* Sau khi tắt bếp nên ủ thêm 15–20 phút, xôi sẽ ngon hơn rất nhiều.
Thành phẩm
Xôi sau khi hoàn thành có hạt nếp bóng đẹp, dẻo mềm nhưng vẫn ráo, không hề bị nhão, mùi thơm của nước tương hòa quyện với tôm khô, thịt nạc, lạp xưởng, nước cốt dừa và hành lá tạo nên hương vị rất đặc trưng của món xôi mặn thập cẩm, ăn vào cảm nhận được vị mặn ngọt vừa phải, từng hạt nếp thấm đều gia vị, thịt mềm, tôm thơm, lạp xưởng béo nhẹ, càng ăn càng ngon mà không ngán, món này rất thích hợp để nấu cho gia đình, đãi tiệc, đám giỗ hoặc làm xôi bán đều đẹp mắt và hấp dẫn.
